Bijna jarig?
klik hier!



Home   Elektriciteit

Elektriciteit

Inleiding

Elektriciteit…… elke dag hebben we ermee te maken! Je komt de kamer binnen, je drukt op een schakelaar en het licht gaat aan. Je drukt op een knop en de radio speelt.Je steekt de stekker in het stopcontact en je elektrische trein loopt. Elektriciteit is overal: niet alleen thuis, maar ook op school, in kantoren, fabrieken en buiten op straat. Overal maken we gebruik van apparaten en machines die alleen maar met elektriciteit kunnen werken.

Elektriciteit is voor ons heel gewoon. Het is overal. Maar dat is niet altijd zo geweest.

Geschiedenis

Elektriciteit heeft, toen men ontdekte hoe je het kunt gebruiken, grote veranderingen gebracht in het dagelijks leven van de mens. In een eeuw is er meer veranderd dan in alle eeuwen daarvoor. Edison slaagde er in 1879 als eerst in om een bruikbare gloeilamp te maken. In de jaren daarna volgde de ene uitvinding op de andere met betrekking tot energie. Overal in de wereld hielden geleerden en uitvinders zich bezig met elektriciteit. Ze deden proeven, ontdekten nieuwe dingen en vonden allerlei mogelijkheden uit om elektriciteit te gebruiken.

Stopcontact

Tegenwoordig heeft ieder huis in Nederland stopcontacten. Je stopt de stekker van de stofzuiger erin en je kunt aan het werk. Het stopcontact is eigenlijk een bron. Een bron waaruit elektriciteit komt. Een stroombron want elektriciteit noemen we ook wel stroom. De stroom, die wordt gemaakt in een elektriciteitscentrale, wordt door het elektriciteitsbedrijf naar het stopcontact gebracht. Door kabels boven of onder de grond gaat de stroom naar onze huizen. Maar er zijn meer stroombronnen.

Batterij

In een batterij is door een fabriek elektriciteit gestopt. Als de elektriciteit op is, is de batterij leeg. Een batterij die je weer met elektriciteit kunt opladen, noemen we een oplaadbare batterij of accu.Als deze leeg is laden we hem weer op via een speciaal apparaat dat we in het stopcontact steken. De stroombron voor het oplaadapparaat is dan het stopcontact.

Stroomkring

Aan een stroomkring zitten altijd twee aansluitpunten. Kijk maar naar het stopcontact en naar een batterij. Ze dienen voor de aanvoer en de afvoer van de stroom. De aan – en afvoer moeten met elkaar verbonden worden als we iets willen merken van de stroom. Dat noemen we een stroomkring. In een stroomkring kan een lamp zitten. De stroomkring moet altijd gesloten zijn, anders brandt de lamp niet.

Spanning

Elektriciteit moet kunnen rondgaan of rondstromen. Van de aanvoer naar de afvoer.Vandaar de naam stroom. Als er geen verbinding is kan er wel elektriciteit zijn. Zoals in een batterij of in een stopcontact. Dan zeggen we dat er spanning in zit, of eigenlijk op staat. Er zit dus elektriciteit in de batterij. Die wil stromen, maar dat kan niet. Er staat spanning op. Die spanning komt pas als je de schakelaar verzet]

Zekering

Wanneer de stroom uitvalt is er meestal een stop doorgeslagen. Een stop is een beveiliging die voor alle zekerheid tussen de kabel en het stopcontact is aangebracht. Tegenwoordig noemen we dat een zekering. Die beveiliging is nodig omdat het elektriciteitsbedrijf een erg grote hoeveelheid elektriciteit door de kabels naar je huis stuurt. Veel meer dan er in een batterij gaat. Een stop of zekering stopt dan ook de stroom. In een zekering zit een dun draadje dat de stroom gewoon door laat gaan. Gaat er te veel stroom door lopen, zoals bij een kortsluiting, dan smelt dat dunne draadje. De verbinding met de kabel wordt dan verbroken: de stop slaat door.

Weerstand

Het verbinden van de aanvoer met de afvoer doe je niet met een slang of een touwtje. Daar gaat elektriciteit niet doorheen. Het werkt alleen als de verbinding van metaal is. Het ene metaal is beter dan het andere. Door koperdraad bijvoorbeeld kan elektriciteit veel sneller stromen dan door ijzerdraad. Een dunne draad geeft ook meer weerstand dan een dikke. Loopt er veel stroom door een dunne draad dan zal die draad warm worden. In een zekering zit een veel dunnere draad dan in de elektriciteitskabel. Als er veel stroom gaat lopen dan zal de draad in de zekering meer weerstand geven en zo heet worden dat hij smelt. Gelukkig eerder dan de kabel!

Op lampen, batterijen en elektrische apparaten zie je altijd getallen en vreemde woorden staan. Volt, ampere, watt en soms ohm. Het zijn namen van mensen. Mensen die onderzoek hebben gedaan naar elektriciteit. Ze hebben zoveel ontdekt dat hun ontdekkingen naar hen genoemd zijn.

Volt

Als er wel elektriciteit is, maar nog geen stroomkring, bijvoorbeeld in een stopcontact, dan zeggen we dat er spanning op staat. De hoeveelheid spanning drukken we uit in het aantal Volt. In Nederland is dat altijd 220 volt geweest. Sinds een jaar is dat 230 Volt. Dit is veranderd om binnen Europa een gelijke spanning te krijgen. Allerlei elektrische apparaten en lampen zijn geschikt gemaakt voor 230 volt. Dat staat altijd op de buitenkant. Er zijn ook apparaten die op een lagere spanning werken, op een batterij bijvoorbeeld. Een walkman werkt op 6 volt. Er moeten 4 batterijen van 1,5 volt in. Een lamp die geschikt is voor 230 volt brandt niet op de 4 batterijen van de walkman. Die geven te weinig spanning. De walkman werkt ook niet op 230 volt. Dan is er teveel spanning en gaat de walkman kapot.

Ampère

We maken een stroomkring met een gloeilamp en er gaat stroom lopen. De hoeveelheid stroom die gaat lopen noemen we ampère. Bij de lamp gaat er 1/4 ampère stroom lopen. Een wasmachine heeft veel meer stroom nodig. Soms wel 10 ampère.

Ohm

De lamp en de wasmachine geven een bepaalde weerstand, anders zou er kortsluiting ontstaan. De hoeveelheid weerstand drukken we uit in het aantal ohm. Die staat meestal niet op de lamp of het apparaat. Hoe minder weerstand, hoe meer stroom er gaat lopen.

Watt

Als er meer stroom gaat lopen noemen we dat ook wel dat er meer vermogen verbruikt wordt.Vermogen wordt gemeten in het aantal watt. Dat staat wel op een lamp of apparaat. Een lamp van honderd watt geeft meer licht dan een lamp van zestig watt.Door de honderd watt lamp loopt dus meer stroom.Ook een stofzuiger met een vermogen van 1000 watt gebruikt meer stroom dan een van 650 watt. Die van 1000 watt zuigt dan ook beter.

Hoe maken we elektriciteit

Als je een magneet langs een koperdraad beweegt gaat er een piepklein stroompje lopen door de draad. Als je de draad oprolt, en je beweegt er een magneet langs, dan gaat er een grotere stroom lopen. Hoe groter de rol draad en hoe sterker de magneet, hoe groter de stroom.[De opgerolde koperdraad noemen we een spoel.] Een spoel en een magneet zitten in een dynamo. In de auto zit een dynamo en ook op je fiets zit er een. In de elektriciteitscentrale zitten er een heleboel. Die zijn heel groot. Zulke dynamo’s noemen we generatoren. Een dynamo kan op verschillende manieren worden aangedreven namelijk door stoom, water, zon, windmolens en benzine en dieselmotoren.

Stoom

Gas, kolen en kernenergie worden gebruikt om water te laten koken. De stoom die ontstaat wil met grote snelheid ontsnappen. Die ontsnappende stoom laat een wiel draaien en aan dat wiel zit de generator. In de generator draait een spoel in een magneet.Meestal noemen we de centrale naar de manier waarop die het water laat koken. Bijvoorbeeld een centrale die kolen gebruikt om het water te laten koken, heet een kolencentrale. De Eemscentrale is de grootste en schoonste gasgestookte centrale van Europa. Op de volgende link kun je heel veel informatie vinden over deze centrale en krijg je een soort van rondleiding. http://www.electrabel.nl/content/corporate/aboutelectrabel/vrtour/vrtour_start_nl.asp

Water

Vlak over de grens, in Duitsland bij Eupen, heb je een groot meer. Dat meer is ontstaan nadat men een enorme dam had gebouwd in de rivier. Zo’n dam heet een “stuwdam” en het meer heet een “stuwmeer”. Door het water uit het meer langs een wiel te laten stromen gaat, net als bij stoom, het wiel draaien. De generator die aan dat wiel zit maakt elektriciteit.

Zon

Na de tweede wereldoorlog waren geleerden bezig met experimenten. Ze ontdekten dat als ergens licht op viel de hoeveelheid stroom veranderde. Ze ontdekten ook dat als er helemaal geen stroom liep, er toch stroom ging lopen zodra er licht op viel. Ze hadden een zonnecel ontdekt. Hoe meer licht, hoe meer stroom er gaat lopen. Je kent zonnecellen wel van rekenmachientjes en sommige horloges. Ook bekend zijn de zonnecellen uit de ruimtevaart.

Windmolens

In landen met veel wind laten windmolens generatoren draaien. Overal in ons land staan grotere en kleinere windmolens. Niet de oude houten of stenen molens, maar hoge masten met metalen wieken en een klein kastje waarin de generator zit.

Benzine- en dieselmotoren

Tenslotte worden er nog benzine- en dieselmotoren gebruikt om elektriciteit te maken. Dat zijn net zulke motoren als in een auto. Zo’n motor met dynamo wordt ook generator genoemd. Generatoren worden overal gebruikt waar geen stopcontact in de buurt is. Bijvoorbeeld om met een elektrische heggenschaar een heg te knippen of om in een haven met een elektrische boormachine een steiger te repareren.

Natuurlijke elektriciteit

Elektriciteit is geen menselijke uitvinding. Het is al zo oud als de wereld. Sommige dingen zijn van zichzelf al elektrisch geladen. Ze hebben een positieve of een negatieve lading. Dit noemen we statische elektriciteit. Komen verschillende statische ladingen bij elkaar in de buurt dan krijg je een stroom van positief [=iets] naar negatief [=niets]. Dat is wat er gebeurt wanneer een positief geladen wolk bij de negatief geladen aarde in de buurt komt. Het gevolg is dat er een stroom gaat lopen van positief naar negatief. We zien dat als een vonk of bliksem. Een ander voorbeeld van statische elektriciteit is het aanraken van een plastic kam met je haar.Als je erg droog haar hebt en hard kamt, dan gaan je haren soms rechtop staan.Op zo’n moment moet je je kam eens bij een papiertje houden.De positief geladen kam trekt meteen het negatieve papiertje aan.Als je uit een auto stapt ben je wel eens statisch geladen door de bekleding van de stoel. Als je de deur aanraakt springt er een vonk over.Houd je hand ook maar eens vlak voor de beeldbuis van een televisietoestel.

Veiligheid

Elektriciteit kan erg gevaarlijk zijn. Als je per ongeluk onderdeel bent van een stroomkring kan het wel eens helemaal fout gaan. Niet bij een batterij, want daar staat een hele lage spanning op. Maar hoe hoger de spanning, hoe gevaarlijker. De 230 volt van het stopcontact kan een dodelijke schok veroorzaken.Wees daarom heel voorzichtig met elektriciteit.Vooral wanneer er water in de buurt is zoals in de badkamer of de keuken. Water kan elektriciteit namelijk heel goed vervoeren. Zorg dus steeds voor een droge omgeving.Ga bijvoorbeeld nooit met elektriciteit buiten in de regen werken. Elektriciteit geeft ons vele mogelijkheden maar we moeten er zorgvuldig en voorzichtig mee omgaan.

Vragen

  • 1. Noem 10 verschillende apparaten op die werken op elektriciteit.
  • 2. Wat geeft meer licht: een lamp van 60 Watt of een lamp van 100 Watt
  • 3. Waarom heb je een stop of zekering in je huis
  • 4. Welke stofzuiger zuigt beter: die van 1000 watt of die van 650 Watt
  • 5. Hoe noem je dit apparaat (een spoel)

Bronvermelding

 





    44 Reacties

    Laat een reactie achter op selena Reactie annuleren

    Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *


    *


    Aardrijkskunde Aardbevingen
    Aardplaten
    Aarde
    Aboriginals (Australië)
    Biesbosch
    Chinese Muur
    Eskimo
    Flora en Fauna van Antarctica
    Heelal
    Jungle
    Jungle
    Kometen en Meteorieten
    Milieuvervuiling Curaçao
    Mont Blanc
    Noordzee
    Spratly Eilanden
    Tropisch regenwoud
    Vulkaan
    Vulkanen
    Weer
    Weer

    Beroepen
    Apotheker
    Architect
    Boerderij (Boer)
    Brandweer
    Clowns
    Dierenarts
    Dierenarts
    Dierenverzorger
    Douane(smokkelen)
    Goochelaar
    Kok
    Politie
    Schoonheidsspecialiste
    Stewardess
    Tandarts
    Tandarts
    Timmerman
    Uitvaartverzorger
    Verpleging

    Dieren
    Amerikaanse Stafford
    Amerikaanse Zeearend
    Apen
    Apenheul
    Bearded Collie
    Beren
    Bever
    Bij
    Bijen
    Cavia
    Cavia
    Chinchilla
    Degoe
    Dierentuin
    Dinosauriërs
    Dolfijn
    Dolfijnen
    Duitse Herder
    Dwerghamsters
    Eekhoorn
    Eenden
    Emoe
    Ezel
    Fjordenpaard
    Fret
    Giraffe
    Golden Retriever
    Goudvis
    Goudvis
    Grijze Roodstaart Papegaai
    Haaien
    Hamerhaai
    Dieren (vervolg)
    Hamster
    Hamsters
    Herten
    Honden
    Ijsbeer
    IJsberen
    Inktvissen
    Jack Russel
    Kameleon
    Kangoeroe
    Katachtigen
    Kat
    Katten
    Kikkers
    Koe
    Konijn
    Konijnen
    Krokodillen
    Krokodillen
    Lastdieren
    Leeuw
    Lieveheersbeestje
    Lieveheersbeestje
    Lynx
    Lynxen
    Mieren
    Nertsen
    Neushoorns
    Olifant
    Olifant (Kai Mook)
    Orka
    Paarden
    Paarden
    Paardenkliniek
    Panda
    Papegaaien
    Pijlgifkikker
    Pinguïns
    Postduiven
    Ratten en muizen
    Regenworm
    Schapen
    Slakken
    Spinnen
    Stokstaartjes
    Tijger
    Toekan
    Torenvalk
    Uilen
    Uilen
    Zwijnen
    Vlaamse Gaai
    Vleermuizen
    Vlinders
    Vogelbekdier
    Vogelspinnen
    Vos
    Walvis
    Wandelende takken
    Wespen
    Wilde Konijn
    Varkens
    Wolf
    Zebra
    Zeehond
    Zeehond
    Zeepaardje
    Zeeschildpad
    Zeesterren
    Zwarte weduwe
    Eten en Drinken
    Aardappel
    Alcohol
    Bier
    Brood
    Chocolade
    Coca Cola
    Drop
    Frikadel
    Frisdrank
    IJs
    Kaas
    Kauwgom
    Koffie
    Koffie
    Mosterd
    Pinda
    Snoep
    Snoep
    Suiker
    Thee
    Water
    Zoethout
    Zuivel

    Feesten
    Carnaval
    Halloween
    Halloween
    Koningsdag
    Sinterklaas
    Sinterklaas
    Valentijnsdag
    Vuurwerk

    Geschiedenis
    Apple
    Auto
    Auto
    De 7 wereldwonderen
    Dierentuin
    Dinosauriërs
    Eerste bewoners Nederland
    Eerste Wereldoorlog
    Ferrari
    Fiets
    Geld
    Giethoorn
    Glas
    Heksen
    Horloges
    Hunebedden
    Internet
    Kastelen
    Katten
    Kinderarbeid
    Knikkeren
    Mahadma Ghandi
    Mode
    Monster van Loch Ness
    Motorfiets
    Otzi de Gletsjermummie
    Paspoort
    Piramides
    Piraten
    Poep
    Ruimtevaart
    Slaven
    Sluis bij Hengelo
    Spyker(auto)
    Steenbakkerij
    Strips
    Telefoon
    Televisie
    Theo van Gogh
    Titanic
    Toetanchamon
    Trein
    Trekker
    Vikingen
    Vuur
    Vuurtoren
    Watersnoodramp 1953
    YouTube
    Zwitsers zakmes
    Gezondheid
    ADHD
    Aids
    Albino
    Alzheimer
    Anorexia nervosa
    Astma
    Autisme
    Baby's in het ziekenhuis
    Beugel
    Blindengeleidehonden
    Donor
    Doofheid
    Dyslexie
    Ebola
    Epilepsie
    Galstenen
    Gebit
    Gehandicapte kinderen
    Gehandicapten
    Gewicht
    Hart- en vaatziekten
    Hersenen
    Kanker
    Kanker
    Kanker (werkstuk)
    Kunstogen
    Menselijk lichaam
    Nierziekte
    Oog
    Pest
    Prematuur(te vroeg geboren)
    Roken
    Seksuele Voorlichting
    Skelet
    Slapen
    Spijsvertering
    Stem
    Syndroom van Down
    V.S.D
    Virussen
    Zonneziekte(EPP)
    Zweten

    Landen en Steden
    Amerika
    Amsterdam
    Antarctica
    Argentinië
    Argentinië
    Australië
    Brazilië
    Canada
    China
    Cyprus
    Engeland
    Frankrijk
    Galápagos eilanden
    Gran Canaria
    Groot Brittannië
    Indonesië
    Italië
    Italië
    Japan
    Kreta
    Las Vegas
    Marokko
    Monaco
    Nederland
    Nepal
    New York
    Nieuw Zeeland
    Noorwegen
    Oman
    Oostenrijk
    Overijssel
    Paaseiland
    Parijs
    Portugal
    Portugal
    Rotterdam
    Singapore
    Spanje
    Suriname
    Terschelling
    Tibet
    Turkije
    Vlieland
    Zuid Afrika
    Zwitserland
    Personen / Personages
    Adolf Hitler
    Anne Frank
    Barack Obama
    Donald Duck
    Francine Oomen
    Koningin Juliana
    Koningin Maxima
    Mahatma Ghandi
    Maradona
    Martin Luther King
    Max Verstappen
    Nelson Mandela
    Rembrandt
    Rembrandt(2)
    Steve Irwin

    Natuurkunde
    Bliksem
    Elektriciteit
    Vuur
    Vuur
    Windenergie
    Zonne-energie

    Overige
    Afvalverwerking
    Baboesjka
    Benzine
    Bijgeloof
    Bio-industrie
    Circus Herman Renz
    De Kameleon
    De Kameleon(2)
    Dierenmishandeling
    Doping in de sport
    Drinkwater
    Dromen
    Drugs
    Efteling
    Games
    Gevangenis
    Goud
    Hoe kom ik hoog in Google
    Islam
    Jeugdgevangenis
    Kalk en kalkaanslag
    Kinderboekenweek
    Kindermishandeling
    Kindsoldaten
    Kleuren
    Labyrint
    Lenen
    Lego
    Lelijke Eend (Auto)
    Liefde
    Luchtballon
    Luchtvervuiling
    Make-up
    Make-up
    Mode
    Monstertrucks
    De Optimist (Zeilboot)
    Parfum
    Pasadia Bibito Pin
    Pesten
    Piercings
    Racisme
    Scheiden
    Stenen
    Tuinieren
    Varkensboerderij
    Vervoer
    Vliegtuigen(werkstuk)
    Wereldwinkel
    Bungalowparken Nederland

    Muziek
    Beethoven
    Breakdance
    Dansen
    Dwarsfluit
    Gitaar
    Harmonieorkest
    Hiphop
    Keyboard
    Orkest
    Viool

    1939 - 1945
    Hitler
    Anne Frank
    Holocaust
    Jehova’s Getuigen in WO2
    Onderduiken
    WO2
    Tweede Wereldoorlog
    Sporten
    Ajax
    Atletiek
    Autoracen
    Ballet
    Basketbal
    Bowlen
    Dansen
    Darten
    Duiken
    Duivensport
    Elfstedentocht
    Handbal
    Hockey
    Judo
    Klimmen
    Majorette
    Motorcross
    Olympische Spelen
    Paardrijles
    Paardrijles en Verzorging
    Poker
    Postduiven
    Rugby
    Schaatsen
    Scouting
    Scouting
    Skaten
    Skiën
    Sportvissen
    Tang Soo Do (vechtsport)
    Tennis
    Tour de France
    Turnen
    Turnen
    Twirling
    Voetbal
    Yoga
    Zeevissen

    Spreekbeurt Engels
    Earthquakes
    Energy
    Food

    Organisaties
    Amnesty International
    Fair Trade
    De Kindertelefoon
    Kids Tegen Geweld
    Ronald McDonald Kinderfonds
    Unicef
    Sloppenwijken
    Wereld Natuur Fonds
    Zeehondencreche

    Organisaties met Eigen Spreekbeurt(pakket)
    Artsen Zonder Grenzen
    Asielzoekers
    Astma
    Blind en Slechtziend
    De Kindertelefoon
    Dokters van de Wereld
    Gehandicapte kids
    Het Colombinehuis
    Het Rode Kruis
    Kustwacht
    Roken
    Schildpaddensite
    Sterrenwacht
    Stichting Wakker Dier
    Traumahelikopter
    Unicef
    Vliegeren
    War Child
    WNF
    Dierenpark Emmen
    Alle Spreekbeurtpakketen