Bijna jarig?
klik hier!



Home   Otzi de gletsjermummie

Otzi de gletsjermummie

default-thumbnail

Dit is Ötzi, ik heb hem deze zomer ontmoet in het Südtiroler Archäologiemuseum van Bolzano. Ötzi heeft toen zo’n grote indruk op mij gemaakt, dat ik er in de klas wou over vertellen. De mummie is 5.300 jaar oud. Ötzi leefde tijdens de jonge steentijd. Jullie vinden hem vast eng. Maar dat is hij niet. Heel wat wetenschappers hebben hem onderzocht, want hij heeft heel wat te vertellen over de mensen die 5.300 jaar geleden in Zuid-Tirol leefden.

1 Wat is een mummie?

Wij kennen vooral de Egyptische mummies. De oude Egyptenaren geloofden dat de ziel van een mens na zijn dood voortleeft en elke nacht in het lichaam terugkeert. Daarom bewerkten ze de lichamen en vervolgens werden ze ingewikkeld en in een kist gelegd. Maar ik ga het hebben over een andere soort mummie. Een mummie waar de natuur voor het bewaarproces zorgt en het lichaam vriesdroogt: de gletsjermummie.

2. Een belangrijke ontdekking in de Ötztaler Alpen


Ötztal op de Italiaans- Oostenrijkse grens:

Op 19 september 1991 vonden twee wandelaars, Helmut Simon en zijn vrouw Erika het lichaam van een man. Bij het lichaam lagen een berguitrusting en delen van zijn kleding.

Helmut en Erika dachten dat het een bergbeklimmer was die tien of twintig jaar geleden verongelukt was. Maar dat was niet zo ! Wetenschappers ontdekten dat het om een gevriesdroogde mummie ging van ongeveer 5300 jaar oud. Zij hebben hem Ötzi gedoopt, omdat hij gevonden werd in de Ötztaler Alpen, op Italiaans grondgebied.

3. Hoe zag Ötzi eruit en wat was zijn uitrusting voor de bergen?

Wat Ötzi zo belangrijk maakt is, dat zijn uitrusting ons veel over het leven in de jonge steentijd vertelt. Ötzi was zeer goed uitgerust om een hele tijd in de bergen door te brengen.

a.Kledij

Ötzi was voornamelijk gekleed in leer en met rook gelooide vellen (hij droeg niets dat geweven was) .Alle kledingstukken waren zorgvuldig genaaid met pezen en plantenvezels. Om zich te beschermen tegen de regen droeg hij een schoudermantel van gras.


een muts van berenvel


grasmantel


beenwarmers in geitenleer + jarretelles en eco-ondergoed: uit zacht geitenleer


knielange mantel van geitenvel (de mouwen zijn niet bewaard)


schoeisel


inwendige schoen: grasnet opgestopt met hooi als bescherming tegen de kou + buitenschoen uit stevig hertenleer met zool van berenvel

b. Bagage en gereedschap

Om te overleven had Ötzi een heleboel bruikbare voorwerpen bij: de kostbaarste droeg hij in een lederen heuptasje: een tondelzwam om vuur te maken, vuurstenen boortje, benen priem (om gaatjes te maken), drie vuurstenen werktuigen).

 


een koperen bijl, vastgezet in knievormige houten steel (taxushout = hard hout) met leren riempjes. Het is de vorm van de bijl die de ouderdom van de mummie verklapte. (stuk stam met tak die in een rechte hoek groeit)


vuursteendolk + dolkschede


drukstaafje : zag eruit als een potlood ,(12 cm) met stift van 4 mm om werktuigen te scherpen


grasnet om op vogelvangst te gaan


boog


Frame rugzak, van de rugzak zelf blijft niets over


Moderne rugzakken worden nog volgens dit principe gemaakt.


doosje uit berkenschors (zie links) hierin vervoerde hij gloeiende houtskoolbrokjes, zo moest hij bij vochtig weer niet telkens nieuw vuur maken.


tondelzwammen om vuur te maken. Tondelzammen branden als een fakkel.

c. verbandkist

Wie de bergen intrekt kan niet zonder “rugzak-apotheek”: het enige geneesmiddel dat ötzi bij zich had, waren twee kogelronde stukken berkenzwam aan een touwtje.
Berkenzwam heeft onder andere een bloedstelpende en ontsmettende werking.

4.Wie was Ötzi?

Ötzi was een man van ongeveer 45 jaar. Dat was oud in die tijd.Hij was ongeveer 1 meter 60 lang en hij woog 40 kilo. Men weet wat voor kleding hij droeg. Hij was zeker niet arm:

  • hij was goed gekleed
  • hij had een goede wapenuitrusting + werktuigen

Men weet aan welke kwalen hij leed: reuma (de tatoeages waren waarschijnlijk een schimmelinfectie en hij had wormen in zijn darmen (dus had hij buikpijn).

1.Was hij een jager?

Jagen deed hij alvast om te overleven. Hij had een boog en pijlenkoker met pijlen, een net om vogels en hazen te vangen…
Ötzi droeg een berenmuts. Vermoedelijk heeft hij die beer zelf geschoten.

2.Was hij een leider?

Ötzi had een koperen bijl. Alleen krijgers en dorpshoofden hadden toen zulke waardevolle voorwerpen.

3. Was hij een handelaar?

In die tijd deed men aan ruilhandel (vb. een vel voor een mes) Wat wou hij dan verkopen? Hij had echter alleen zijn uitrusting bij.

4. Ötzi kan ook een herder geweest zijn.

In het achterste gedeelte van Ötztal werden de almen toen al als weiden gebruikt. Ötzi was goed uitgerust om lang in de bergen te verblijven. Maar er zijn op zijn kleren geen honden-, geiten- of of schapenharen op zijn kleren gevonden.

We weten dus niet wat Ötzi was. Wat we wel weten is dat hij heel veel kon: Hij kon wapens en werktuigen maken, jagen en kleren herstellen en hiervoor koos hij het geschikte materiaal.

5. Hoe stierf Ötzi?

Eerst dacht men dat Ötzi was verongelukt of van uitputting was gestorven. Later ontdekte men dat hij verschillende wonden had opgelopen:

  • een gat in het hoofd scheen achteraf een brandwond te zijn (de dunne laag ijs op de schedel werkte als vergrootglas, en daardoor heeft de zon de schedel verbrand)
  • hij snijwonden aan zijn hand
  • gebroken ribben
  • bij röntgenopnamen ontdekte men dat een pijlpunt zijn linker schouderblad had doorboord en was in zijn borstkas terechtgekomen. Ötzi is doodgebloed.

Ötzi is dus een gewelddadige dood gestorven. Waarschijnlijk tijdens een gevecht. Hij had zijn mes nog vast toen men hem vond. Was het moord? Men heeft bloedresten (DNA) van vier verschillende mensen gevonden op wapens en kleding. Ötzi werd langs achter geschoten.

6.Opgravingen in het ijs

De berging van Ötzi heeft lang geduurd. Archeologen hebben eerst 600 ton sneeuw moeten ruimen. Voor het fijne werk gebruikte men een haardroger. Men gebruikte fijne filters om huiddelen; spiervezels en een vingernagel uit te filteren.

7.Een woordje uitleg over de ontdekker: Helmut Simon

Helmut Simon en zijn vrouw Erika vonden, in de herfst van 1991, in een gletsjer het gemummificeerde lichaam van een man. Hij werd Ötzi gedoopt naar de naam van de Noord-Italiaanse vallei Ötztal waar hij is gevonden.

De 67-jarige Helmut Simon werd sinds vrijdag 15 oktober vermist. Hij maakte die dag een wandeling in de Alpen. Zijn vrouw alarmeerde de politie toen hij niet terugkeerde van deze bergtocht.

Blijkbaar onderging hij hetzelfde lot als Ötzi. Een week na zijn verdwijning, werd het lichaam van Helmut Simon in de omgeving van de Gamskarkogel in de omgeving van Dorfgastein teruggevonden onderaan een 45 graden steile met rotsblokken bezaaide grashelling. Het lichaam vertoonde typische valverwondingen,men veronderstelt dat Helmut Simon op de grashelling uitgegleden is.

8.Wat als je Ötzi ook eens een bezoekje wil brengen?

De goed geconserveerde gletsjermummie ligt in het Archeologisch Museum van Zuid-Tirol in de Italiaanse stad Bolzano. Ötzi is dè publiekstrekker, want hij lokt jaarlijks meer dan 300.000 bezoekers naar het museum.

9. Bronnen:

  • De gletsjermummie, Gudrun Sulzenbacher, Het Bronzen Huis.
  • Oetzi’s Homepage
  • Ötzi had ruzie, Noorderlicht nieuws.
  • Ontdekker van Ötzi valt te pletter, De Zondag
  • De ontdekking van Helmut Simon
 





    6 Reacties

    Geef een reactie

    Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

    *



    Aardrijkskunde Aardbevingen
    Aardplaten
    Aarde
    Aboriginals (Australië)
    Biesbosch
    Chinese Muur
    Eskimo
    Flora en Fauna van Antarctica
    Heelal
    Jungle
    Jungle
    Kometen en Meteorieten
    Milieuvervuiling Curaçao
    Mont Blanc
    Noordzee
    Spratly Eilanden
    Tropisch regenwoud
    Vulkaan
    Vulkanen
    Weer
    Weer

    Beroepen
    Apotheker
    Architect
    Boerderij (Boer)
    Brandweer
    Clowns
    Dierenarts
    Dierenarts
    Dierenverzorger
    Douane(smokkelen)
    Goochelaar
    Kok
    Politie
    Schoonheidsspecialiste
    Stewardess
    Tandarts
    Tandarts
    Timmerman
    Uitvaartverzorger
    Verpleging

    Dieren
    Amerikaanse Stafford
    Amerikaanse Zeearend
    Apen
    Apenheul
    Bearded Collie
    Beren
    Bever
    Bij
    Bijen
    Cavia
    Cavia
    Chinchilla
    Degoe
    Dierentuin
    Dinosauriërs
    Dolfijn
    Dolfijnen
    Duitse Herder
    Dwerghamsters
    Eekhoorn
    Eenden
    Emoe
    Ezel
    Fjordenpaard
    Fret
    Giraffe
    Golden Retriever
    Goudvis
    Goudvis
    Grijze Roodstaart Papegaai
    Haaien
    Hamerhaai
    Dieren (vervolg)
    Hamster
    Hamsters
    Herten
    Honden
    Ijsbeer
    IJsberen
    Inktvissen
    Jack Russel
    Kameleon
    Kangoeroe
    Katachtigen
    Kat
    Katten
    Kikkers
    Koe
    Konijn
    Konijnen
    Krokodillen
    Krokodillen
    Lastdieren
    Leeuw
    Lieveheersbeestje
    Lieveheersbeestje
    Lynx
    Lynxen
    Mieren
    Nertsen
    Neushoorns
    Olifant
    Olifant (Kai Mook)
    Orka
    Paarden
    Paarden
    Paardenkliniek
    Panda
    Papegaaien
    Pijlgifkikker
    Pinguïns
    Postduiven
    Ratten en muizen
    Regenworm
    Schapen
    Slakken
    Spinnen
    Stokstaartjes
    Tijger
    Toekan
    Torenvalk
    Uilen
    Uilen
    Zwijnen
    Vlaamse Gaai
    Vleermuizen
    Vlinders
    Vogelbekdier
    Vogelspinnen
    Vos
    Walvis
    Wandelende takken
    Wespen
    Wilde Konijn
    Varkens
    Wolf
    Zebra
    Zeehond
    Zeehond
    Zeepaardje
    Zeeschildpad
    Zeesterren
    Zwarte weduwe
    Eten en Drinken
    Aardappel
    Alcohol
    Bier
    Brood
    Chocolade
    Coca Cola
    Drop
    Frikadel
    Frisdrank
    IJs
    Kaas
    Kauwgom
    Koffie
    Koffie
    Mosterd
    Pinda
    Snoep
    Snoep
    Suiker
    Thee
    Water
    Zoethout
    Zuivel

    Feesten
    Carnaval
    Halloween
    Halloween
    Koningsdag
    Sinterklaas
    Sinterklaas
    Valentijnsdag
    Vuurwerk

    Geschiedenis
    Apple
    Auto
    Auto
    De 7 wereldwonderen
    Dierentuin
    Dinosauriërs
    Eerste bewoners Nederland
    Eerste Wereldoorlog
    Ferrari
    Fiets
    Geld
    Giethoorn
    Glas
    Heksen
    Horloges
    Hunebedden
    Internet
    Kastelen
    Katten
    Kinderarbeid
    Knikkeren
    Mahadma Ghandi
    Mode
    Monster van Loch Ness
    Motorfiets
    Otzi de Gletsjermummie
    Paspoort
    Piramides
    Piraten
    Poep
    Ruimtevaart
    Slaven
    Sluis bij Hengelo
    Spyker(auto)
    Steenbakkerij
    Strips
    Telefoon
    Televisie
    Theo van Gogh
    Titanic
    Toetanchamon
    Trein
    Trekker
    Vikingen
    Vuur
    Vuurtoren
    Watersnoodramp 1953
    YouTube
    Zwitsers zakmes
    Gezondheid
    ADHD
    Aids
    Albino
    Alzheimer
    Anorexia nervosa
    Astma
    Autisme
    Baby's in het ziekenhuis
    Beugel
    Blindengeleidehonden
    Donor
    Doofheid
    Dyslexie
    Ebola
    Epilepsie
    Galstenen
    Gebit
    Gehandicapte kinderen
    Gehandicapten
    Gewicht
    Hart- en vaatziekten
    Hersenen
    Kanker
    Kanker
    Kanker (werkstuk)
    Kunstogen
    Menselijk lichaam
    Nierziekte
    Oog
    Pest
    Prematuur(te vroeg geboren)
    Roken
    Seksuele Voorlichting
    Skelet
    Slapen
    Spijsvertering
    Stem
    Syndroom van Down
    V.S.D
    Virussen
    Zonneziekte(EPP)
    Zweten

    Landen en Steden
    Amerika
    Amsterdam
    Antarctica
    Argentinië
    Argentinië
    Australië
    Brazilië
    Canada
    China
    Cyprus
    Engeland
    Frankrijk
    Galápagos eilanden
    Gran Canaria
    Groot Brittannië
    Indonesië
    Italië
    Italië
    Japan
    Kreta
    Las Vegas
    Marokko
    Monaco
    Nederland
    Nepal
    New York
    Nieuw Zeeland
    Noorwegen
    Oman
    Oostenrijk
    Overijssel
    Paaseiland
    Parijs
    Portugal
    Portugal
    Rotterdam
    Singapore
    Spanje
    Suriname
    Terschelling
    Tibet
    Turkije
    Vlieland
    Zuid Afrika
    Zwitserland
    Personen / Personages
    Adolf Hitler
    Anne Frank
    Barack Obama
    Donald Duck
    Francine Oomen
    Koningin Juliana
    Koningin Maxima
    Mahatma Ghandi
    Maradona
    Martin Luther King
    Max Verstappen
    Nelson Mandela
    Rembrandt
    Rembrandt(2)
    Steve Irwin

    Natuurkunde
    Bliksem
    Elektriciteit
    Vuur
    Vuur
    Windenergie
    Zonne-energie

    Overige
    Afvalverwerking
    Baboesjka
    Benzine
    Bijgeloof
    Bio-industrie
    Circus Herman Renz
    De Kameleon
    De Kameleon(2)
    Dierenmishandeling
    Doping in de sport
    Drinkwater
    Dromen
    Drugs
    Efteling
    Games
    Gevangenis
    Goud
    Hoe kom ik hoog in Google
    Islam
    Jeugdgevangenis
    Kalk en kalkaanslag
    Kinderboekenweek
    Kindermishandeling
    Kindsoldaten
    Kleuren
    Labyrint
    Lenen
    Lego
    Lelijke Eend (Auto)
    Liefde
    Luchtballon
    Luchtvervuiling
    Make-up
    Make-up
    Mode
    Monstertrucks
    De Optimist (Zeilboot)
    Parfum
    Pasadia Bibito Pin
    Pesten
    Piercings
    Racisme
    Scheiden
    Stenen
    Tuinieren
    Varkensboerderij
    Vervoer
    Vliegtuigen(werkstuk)
    Wereldwinkel
    Bungalowparken Nederland

    Muziek
    Beethoven
    Breakdance
    Dansen
    Dwarsfluit
    Gitaar
    Harmonieorkest
    Hiphop
    Keyboard
    Orkest
    Viool

    1939 - 1945
    Hitler
    Anne Frank
    Holocaust
    Jehova’s Getuigen in WO2
    Onderduiken
    WO2
    Tweede Wereldoorlog
    Sporten
    Ajax
    Atletiek
    Autoracen
    Ballet
    Basketbal
    Bowlen
    Dansen
    Darten
    Duiken
    Duivensport
    Elfstedentocht
    Handbal
    Hockey
    Judo
    Klimmen
    Majorette
    Motorcross
    Olympische Spelen
    Paardrijles
    Paardrijles en Verzorging
    Poker
    Postduiven
    Rugby
    Schaatsen
    Scouting
    Scouting
    Skaten
    Skiën
    Sportvissen
    Tang Soo Do (vechtsport)
    Tennis
    Tour de France
    Turnen
    Turnen
    Twirling
    Voetbal
    Yoga
    Zeevissen

    Spreekbeurt Engels
    Earthquakes
    Energy
    Food

    Organisaties
    Amnesty International
    Fair Trade
    De Kindertelefoon
    Kids Tegen Geweld
    Ronald McDonald Kinderfonds
    Unicef
    Sloppenwijken
    Wereld Natuur Fonds
    Zeehondencreche

    Organisaties met Eigen Spreekbeurt(pakket)
    Artsen Zonder Grenzen
    Asielzoekers
    Astma
    Blind en Slechtziend
    De Kindertelefoon
    Dokters van de Wereld
    Gehandicapte kids
    Het Colombinehuis
    Het Rode Kruis
    Kustwacht
    Roken
    Schildpaddensite
    Sterrenwacht
    Stichting Wakker Dier
    Traumahelikopter
    Unicef
    Vliegeren
    War Child
    WNF
    Dierenpark Emmen
    Alle Spreekbeurtpakketen