Bijna jarig?
klik hier!



Home   Otzi de gletsjermummie

Otzi de gletsjermummie


Dit is Ötzi, ik heb hem deze zomer ontmoet in het Südtiroler Archäologiemuseum van Bolzano. Ötzi heeft toen zo’n grote indruk op mij gemaakt, dat ik er in de klas wou over vertellen. De mummie is 5.300 jaar oud. Ötzi leefde tijdens de jonge steentijd. Jullie vinden hem vast eng. Maar dat is hij niet. Heel wat wetenschappers hebben hem onderzocht, want hij heeft heel wat te vertellen over de mensen die 5.300 jaar geleden in Zuid-Tirol leefden.

1 Wat is een mummie?

Wij kennen vooral de Egyptische mummies. De oude Egyptenaren geloofden dat de ziel van een mens na zijn dood voortleeft en elke nacht in het lichaam terugkeert. Daarom bewerkten ze de lichamen en vervolgens werden ze ingewikkeld en in een kist gelegd. Maar ik ga het hebben over een andere soort mummie. Een mummie waar de natuur voor het bewaarproces zorgt en het lichaam vriesdroogt: de gletsjermummie.

2. Een belangrijke ontdekking in de Ötztaler Alpen


Ötztal op de Italiaans- Oostenrijkse grens:

Op 19 september 1991 vonden twee wandelaars, Helmut Simon en zijn vrouw Erika het lichaam van een man. Bij het lichaam lagen een berguitrusting en delen van zijn kleding.

Helmut en Erika dachten dat het een bergbeklimmer was die tien of twintig jaar geleden verongelukt was. Maar dat was niet zo ! Wetenschappers ontdekten dat het om een gevriesdroogde mummie ging van ongeveer 5300 jaar oud. Zij hebben hem Ötzi gedoopt, omdat hij gevonden werd in de Ötztaler Alpen, op Italiaans grondgebied.

3. Hoe zag Ötzi eruit en wat was zijn uitrusting voor de bergen?

Wat Ötzi zo belangrijk maakt is, dat zijn uitrusting ons veel over het leven in de jonge steentijd vertelt. Ötzi was zeer goed uitgerust om een hele tijd in de bergen door te brengen.

a.Kledij

Ötzi was voornamelijk gekleed in leer en met rook gelooide vellen (hij droeg niets dat geweven was) .Alle kledingstukken waren zorgvuldig genaaid met pezen en plantenvezels. Om zich te beschermen tegen de regen droeg hij een schoudermantel van gras.


een muts van berenvel


grasmantel


beenwarmers in geitenleer + jarretelles en eco-ondergoed: uit zacht geitenleer


knielange mantel van geitenvel (de mouwen zijn niet bewaard)


schoeisel


inwendige schoen: grasnet opgestopt met hooi als bescherming tegen de kou + buitenschoen uit stevig hertenleer met zool van berenvel

b. Bagage en gereedschap

Om te overleven had Ötzi een heleboel bruikbare voorwerpen bij: de kostbaarste droeg hij in een lederen heuptasje: een tondelzwam om vuur te maken, vuurstenen boortje, benen priem (om gaatjes te maken), drie vuurstenen werktuigen).

 


een koperen bijl, vastgezet in knievormige houten steel (taxushout = hard hout) met leren riempjes. Het is de vorm van de bijl die de ouderdom van de mummie verklapte. (stuk stam met tak die in een rechte hoek groeit)


vuursteendolk + dolkschede


drukstaafje : zag eruit als een potlood ,(12 cm) met stift van 4 mm om werktuigen te scherpen


grasnet om op vogelvangst te gaan


boog


Frame rugzak, van de rugzak zelf blijft niets over


Moderne rugzakken worden nog volgens dit principe gemaakt.


doosje uit berkenschors (zie links) hierin vervoerde hij gloeiende houtskoolbrokjes, zo moest hij bij vochtig weer niet telkens nieuw vuur maken.


tondelzwammen om vuur te maken. Tondelzammen branden als een fakkel.

c. verbandkist

Wie de bergen intrekt kan niet zonder “rugzak-apotheek”: het enige geneesmiddel dat ötzi bij zich had, waren twee kogelronde stukken berkenzwam aan een touwtje.
Berkenzwam heeft onder andere een bloedstelpende en ontsmettende werking.

4.Wie was Ötzi?

Ötzi was een man van ongeveer 45 jaar. Dat was oud in die tijd.Hij was ongeveer 1 meter 60 lang en hij woog 40 kilo. Men weet wat voor kleding hij droeg. Hij was zeker niet arm:

  • hij was goed gekleed
  • hij had een goede wapenuitrusting + werktuigen

Men weet aan welke kwalen hij leed: reuma (de tatoeages waren waarschijnlijk een schimmelinfectie en hij had wormen in zijn darmen (dus had hij buikpijn).

1.Was hij een jager?

Jagen deed hij alvast om te overleven. Hij had een boog en pijlenkoker met pijlen, een net om vogels en hazen te vangen…
Ötzi droeg een berenmuts. Vermoedelijk heeft hij die beer zelf geschoten.

2.Was hij een leider?

Ötzi had een koperen bijl. Alleen krijgers en dorpshoofden hadden toen zulke waardevolle voorwerpen.

3. Was hij een handelaar?

In die tijd deed men aan ruilhandel (vb. een vel voor een mes) Wat wou hij dan verkopen? Hij had echter alleen zijn uitrusting bij.

4. Ötzi kan ook een herder geweest zijn.

In het achterste gedeelte van Ötztal werden de almen toen al als weiden gebruikt. Ötzi was goed uitgerust om lang in de bergen te verblijven. Maar er zijn op zijn kleren geen honden-, geiten- of of schapenharen op zijn kleren gevonden.

We weten dus niet wat Ötzi was. Wat we wel weten is dat hij heel veel kon: Hij kon wapens en werktuigen maken, jagen en kleren herstellen en hiervoor koos hij het geschikte materiaal.

5. Hoe stierf Ötzi?

Eerst dacht men dat Ötzi was verongelukt of van uitputting was gestorven. Later ontdekte men dat hij verschillende wonden had opgelopen:

  • een gat in het hoofd scheen achteraf een brandwond te zijn (de dunne laag ijs op de schedel werkte als vergrootglas, en daardoor heeft de zon de schedel verbrand)
  • hij snijwonden aan zijn hand
  • gebroken ribben
  • bij röntgenopnamen ontdekte men dat een pijlpunt zijn linker schouderblad had doorboord en was in zijn borstkas terechtgekomen. Ötzi is doodgebloed.

Ötzi is dus een gewelddadige dood gestorven. Waarschijnlijk tijdens een gevecht. Hij had zijn mes nog vast toen men hem vond. Was het moord? Men heeft bloedresten (DNA) van vier verschillende mensen gevonden op wapens en kleding. Ötzi werd langs achter geschoten.

6.Opgravingen in het ijs

De berging van Ötzi heeft lang geduurd. Archeologen hebben eerst 600 ton sneeuw moeten ruimen. Voor het fijne werk gebruikte men een haardroger. Men gebruikte fijne filters om huiddelen; spiervezels en een vingernagel uit te filteren.

7.Een woordje uitleg over de ontdekker: Helmut Simon

Helmut Simon en zijn vrouw Erika vonden, in de herfst van 1991, in een gletsjer het gemummificeerde lichaam van een man. Hij werd Ötzi gedoopt naar de naam van de Noord-Italiaanse vallei Ötztal waar hij is gevonden.

De 67-jarige Helmut Simon werd sinds vrijdag 15 oktober vermist. Hij maakte die dag een wandeling in de Alpen. Zijn vrouw alarmeerde de politie toen hij niet terugkeerde van deze bergtocht.

Blijkbaar onderging hij hetzelfde lot als Ötzi. Een week na zijn verdwijning, werd het lichaam van Helmut Simon in de omgeving van de Gamskarkogel in de omgeving van Dorfgastein teruggevonden onderaan een 45 graden steile met rotsblokken bezaaide grashelling. Het lichaam vertoonde typische valverwondingen,men veronderstelt dat Helmut Simon op de grashelling uitgegleden is.

8.Wat als je Ötzi ook eens een bezoekje wil brengen?

De goed geconserveerde gletsjermummie ligt in het Archeologisch Museum van Zuid-Tirol in de Italiaanse stad Bolzano. Ötzi is dè publiekstrekker, want hij lokt jaarlijks meer dan 300.000 bezoekers naar het museum.

9. Bronnen:

  • De gletsjermummie, Gudrun Sulzenbacher, Het Bronzen Huis.
  • Oetzi’s Homepage
  • Ötzi had ruzie, Noorderlicht nieuws.
  • Ontdekker van Ötzi valt te pletter, De Zondag
  • De ontdekking van Helmut Simon
 





6 Reacties

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *


*



Aardrijkskunde Aardbevingen
Aardplaten
Aarde
Aboriginals (Australië)
Biesbosch
Chinese Muur
Eskimo
Flora en Fauna van Antarctica
Heelal
Jungle
Jungle
Kometen en Meteorieten
Milieuvervuiling Curaçao
Mont Blanc
Noordzee
Rondreizen
Spratly Eilanden
Tropisch regenwoud
Vulkaan
Vulkanen
Weer
Weer

Beroepen
Advocaat
Apotheker
Architect
Boerderij (Boer)
Brandweer
Clowns
Dierenarts
Dierenarts
Dierenverzorger
Douane(smokkelen)
Goochelaar
IT'er
Interieurstyliste
Kinderopvang
Klussenier
Kok
Het Leger
Leraar
Loonwerker
Politie
Schoonheidsspecialiste
Stewardess
Tandarts
Tandarts
Timmerman
Uitvaartverzorger
Verpleging
Vertaalbureau

Dieren
Amerikaanse Stafford
Amerikaanse Zeearend
Apen
Apenheul
Bearded Collie
Beren
Bever
Bij
Bijen
Cavia
Cavia
Chinchilla
Degoe
Dierentuin
Dinosauriërs
Dolfijn
Dolfijnen
Duitse Herder
Dwerghamsters
Eekhoorn
Eenden
Emoe
Ezel
Fjordenpaard
Fret
Giraffe
Golden Retriever
Goudvis
Goudvis
Grijze Roodstaart Papegaai
Haaien
Hamerhaai
Dieren (vervolg)
Hamster
Hamsters
Herten
Honden
Ijsbeer
IJsberen
Inktvissen
Jack Russel
Kameleon
Kangoeroe
Katachtigen
Kat
Katten
Kikkers
Koe
Konijn
Konijnen
Krokodillen
Krokodillen
Lastdieren
Leeuw
Lieveheersbeestje
Lieveheersbeestje
Lynx
Lynxen
Mieren
Nertsen
Neushoorns
Olifant
Olifant (Kai Mook)
Orka
Paarden
Paarden
Paardenkliniek
Panda
Papegaaien
Pijlgifkikker
Pinguïns
Postduiven
Ratten en muizen
Regenworm
Schapen
Slakken
Spinnen
Stokstaartjes
Tijger
Toekan
Torenvalk
Uilen
Uilen
Zwijnen
Vlaamse Gaai
Vleermuizen
Vlinders
Vogelbekdier
Vogelspinnen
Vos
Walvis
Wandelende takken
Wespen
Wilde Konijn
Varkens
Wolf
Zebra
Zeehond
Zeehond
Zeepaardje
Zeeschildpad
Zeesterren
Zwarte weduwe
Eten en Drinken
Aardappel
Alcohol
Bier
Brood
Chocolade
Coca Cola
Drop
Frikadel
Frisdrank
IJs
Kaas
Kauwgom
Koffie
Koffie
Mosterd
Pinda
Snoep
Snoep
Suiker
Thee
Water
Zoethout
Zuivel

Feesten
Carnaval
Halloween
Halloween
De Kerstman
Koningsdag
Sinterklaas
Sinterklaas
Valentijnsdag
Vuurwerk

Geschiedenis
Apple
Auto
Auto
De 7 wereldwonderen
Dierentuin
Dinosauriërs
Eerste bewoners Nederland
Eerste Wereldoorlog
Ferrari
Fiets
Geld
Giethoorn
Glas
Heksen
Horloges
Hunebedden
Internet en televisie
Internet der dingen
Kastelen
Katten
Kinderarbeid
Kleding
Knikkeren
Mahadma Ghandi
Mode
Monster van Loch Ness
Motorfiets
Otzi de Gletsjermummie
Paspoort
Piramides
Piraten
Poep
Ruimtevaart
Slaven
Sluis bij Hengelo
Spyker(auto)
Steenbakkerij
Strips
Telefoon
Televisie
Theo van Gogh
Titanic
Toetanchamon
Trein
Trekker
Vikingen
Vuur
Vuurtoren
Watersnoodramp 1953
YouTube
Zwitsers zakmes
Gezondheid
ADHD
Aids
Albino
Alzheimer
Anorexia nervosa
Astma
Autisme
Baby's in het ziekenhuis
Beugel
Blindengeleidehonden
Donor
Doofheid
Dyslexie
Ebola
Epilepsie
Galstenen
Gebit
Gehandicapte kinderen
Gehandicapten
Gewicht
Hart- en vaatziekten
Hersenen
Kanker
Kanker
Kanker (werkstuk)
Kunstogen
Menselijk lichaam
Nierziekte
Oog
Ouder worden
Pest
Prematuur(te vroeg geboren)
Roken
Seksuele Voorlichting
Skelet
Slapen
Spijsvertering
Stem
Syndroom van Down
V.S.D
Virussen
Zonneziekte(EPP)
Zweten

Landen en Steden
Amerika
Amsterdam
Antarctica
Argentinië
Argentinië
Australië
Brazilië
Canada
China
Curaçao
Cyprus
Engeland
Frankrijk
Galápagos eilanden
Gran Canaria
Groot Brittannië
Indonesië
Italië
Italië
Japan
Kreta
Las Vegas
Las Vegas
Macau
Marokko
Monaco
Nederland
Nepal
New York
Nieuw Zeeland
Noorwegen
Oman
Oostenrijk
Overijssel
Paaseiland
Parijs
Portugal
Portugal
Rotterdam
Singapore
Spanje
Suriname
Terschelling
Tibet
Tilburg
Turkije
Vlieland
Zuid Afrika
Zwitserland
Bungalowparken Nederland
Personen / Personages
Adolf Hitler
Anne Frank
Barack Obama
Donald Duck
Francine Oomen
Justin Bieber
Koningin Juliana
Koningin Maxima
Mahatma Ghandi
Maradona
Martin Luther King
Max Verstappen
Nelson Mandela
Rembrandt
Rembrandt(2)
Steve Irwin
Vincent van Gogh
Walt Disney

Natuurkunde
Bliksem
Elektriciteit
School energiezuiniger maken
Vuur
Vuur
Windenergie
Windmolens
Zonne-energie

Overige
Alarmsysteem
Afvalverwerking
Autoproblemen
Baboesjka
Benzine
Bijgeloof
Bio-industrie
Bruggen
Cartridges
Circus Herman Renz
Cryptomunten
De Kameleon
De Kameleon(2)
Dierenmishandeling
Dijken
Doping in de sport
Drinkwater
Dromen
Drones
Drugs
Efteling
Elektrische Auto
Fulfillment
Games
Geld verdienen online
Geld besparen
Iphone
Gevangenis
Goud
Hoe kom ik hoog in Google
Houthaard
Huren
Islam
Jeugdgevangenis
Kalk en kalkaanslag
De Kassa
Kerstpakketten
Kinderboekenweek
Kindermishandeling
Kindsoldaten
Kleding
Kleding bedrukken
Kleuren
Labyrint
Lenen
Lego
Lelijke Eend (Auto)
Liefde
Luchtballon
Luchtvervuiling
Make-up
Minecraft
Netflix
Make-up
Mode
Monstertrucks
De Optimist (Zeilboot)
Parfum
Printer
Pasadia Bibito Pin
Pesten
Piercings
Pokemon Go
Politiek
Racisme
Scheiden
Sim-Only
Skylanders
Smart Home
Stenen
Traplift
Tuinieren
Tv Box
Varkensboerderij
Vaststellingsovereenkomst
Vervoer
Vliegtuig
Vliegtuigen(werkstuk)
VPN
Verven
Wat is een webshop?
Wereldwinkel
Whatsapp
Zelfrijdende auto
Zomer
Muziek
Beethoven
Breakdance
Dansen
Dwarsfluit
Gitaar
Harmonieorkest
Hiphop
Keyboard
Orkest
Viool

1939 - 1945
Hitler
Anne Frank
Holocaust
Jehova’s Getuigen in WO2
Onderduiken
WO2
Tweede Wereldoorlog
Sporten
Ajax
Atletiek
Autoracen
AZ Alkmaar
Ballet
Basketbal
Bowlen
Dansen
Darten
Duiken
Duivensport
Elfstedentocht
FC Twente
Feyenoord
Formule 1
Handbal
Hockey
Judo
Klimmen
Majorette
Motorcross
Mountainbiken
Olympische Spelen
Paardrijles
Paardrijles en Verzorging
Poker
Postduiven
Rugby
SC Heerenveen
Schaatsen
Scouting
Scouting
Skaten
Skiën
Sportvissen
Tang Soo Do (vechtsport)
Tennis
Tour de France
Turnen
Turnen
Twirling
Voetbal
Yoga
Zeevissen

Spreekbeurt Engels
Earthquakes
Energy
Food

Organisaties
Amnesty International
Fair Trade
De Kindertelefoon
Kids Tegen Geweld
Ronald McDonald Kinderfonds
Unicef
Sloppenwijken
Wereld Natuur Fonds
Zeehondencreche

Organisaties met Eigen Spreekbeurt(pakket)
Artsen Zonder Grenzen
Asielzoekers
Astma
De Kindertelefoon
Gehandicapte kids
Het Rode Kruis
Kustwacht
Roken
Schildpaddensite
Stichting Wakker Dier
Unicef
War Child
WNF
Alle Spreekbeurtpakketen